Terug uit Rio

Het was een hele overgang om na 36 uur weer in de pastorie van Goutum aan te komen. In de 2,5 week dat ik was opgetrokken met jongeren en begeleiding om in Rio de Janeiro de favela games mee te helpen organiseren, heb ik zoveel indrukken opgedaan, dat ik de eerste dagen een beetje verdwaasd door Leeuwarden liep. Aan de hand van Robert Smits, de man uit Rotterdam, die sinds jaar en dag zijn leven had gewijd aan de opvang van de straatkinderen van Rio liepen we direct na aankomst op het vliegveld de eerste de beste favela in. En terwijl we ons nauwlettend hielden aan zijn instructies, zag ik uit mijn ooghoeken hoe we bij de ingang van de wijk door wachtposten van de heersende drugsbende werden getaxeerd. Maar tot mijn stomme verbazing kwamen we via een nauw steegje uit op een heus kinderpleintje met voetbalveld, pingpongtafel en zelfs een klein schooltje.rio 201633

We troffen het: de kinderen vierden net hun verjaardagsfeest en toen ik ze onder leiding van de godsdienstlerares van Jezus hoorde zingen, kreeg ik een brok in de keel. Dit waren dus de kinderen om wie het allemaal begonnen was. Ik keek door het raam naar buiten en zag in de verte het beroemde Christusbeeld met de uitgestrekte armen. Zou zijn macht ook tot hier in het hart van favela reiken? Door mijn hoofd schoten de regels van het bekende gezang:

Jezus zal heersen waar de zon,
gaat om de grote aarde om,
de maan zijn lichte banen trekt,
zover het verste land zich strekt.

En terwijl de kinderen naar hartenlust zongen, neurïede ik zachtjes het tweede en derde couplet:
rio 2016107

Het lied in alle talen zal,
zijn liefde loven overal
en uit de kindermond ontspringt,
de lofzang die Zijn naam omringt.

Zijn rijk is volle zaligheid,
wie was gevangen wordt bevrijdt,
wie moe was komt tot rust voorgoed,
wie arm was leeft in overvloed.

 

 

In Rio was dat nog een verre droom, want nog nooit had ik kinderen in een zulke armoedige omstandigheden zien opgroeien. Het zonnige Rio met zijn mooie stranden, flanerende ‘garottas da ipanema’ en de olympische spelen was enkel weggelegd voor een rijke elite, die geen benul had van de leefsituatie van hun srio 201636tadsgenoten in de meer dan duizend favela’s, die Rio rijk is.
Treinreizigers zagen ons hoofdschuddend na, toen wij na een uur rijden van het centrum uitstapten bij Antares, de grootste sloppenwijk van Rio. Net zoals alle andere sloppenwijken is ook deze favela op geen enkele kaart van Rio aangegeven, maar iedereen weet bij welke halte je moet uitstappen, als je coke en crack wilt scoren. En ook als je levensmoe bent.
En juist daar in die favela werden door Robert Smits en de medewerkers van REMER de favela games georganiseerd om ook deze kinderen tijdens de Olympische Spelen een positieve ervaring mee te geven. Een dag, waarop ook zij onbezorgd zouden kunnen sporten en spelen!
Mee door de inzet van heel vrijwilligers is dat gelukt en kregen alle deelnemende jongeren een gouden plak omgehangen. Een medaille, die voor hen die net zoveel betekende als die Marrit Bouwmeester uit Wartena in de wacht sleepte.

rio 2016226
Na afloop van de favela games werd de situatie direct grimmig en terwijl we in de schemer snel terug-liepen naar de ingang van het station zag ik op een geïmproviseerde toonbank plastic zakken met wit pulver staan. Het was beslist geen waspoeder, wat de mannen met pistolen onder hun broekriem daar aanboden; even later zag ik tot mijn stomme verbazing aan de rechterkant van de weg een soort mini- openlucht kerkdienst met een uitschreeuwende voorganger in driedelig pak. Nog nooit waren de brede en de smalle weg, God en de Mammon, voor mijn gevoel zo duidelijk zichtbaar als daar op de terug-weg uit Antares.
U merkt het al: als ik één keer begin te vertellen, hou ik bijna niet meer op.
Daarom: wie meer over onze ervaringen wil lezen, kan terecht op de website van http://www.favelagames.org/
http://www.helpmijleven.org
en de facebook sites van de favela games en de groephelpmijlleven 2016. https://www.facebook.com/favelagames2016/
https://www.facebook.com/helpmijleven2016)

En langs deze weg zou ik alle mensen, die met ons meegeleefd hebben, van harte willen bedanken voor hun support. Van een onbekende afzender kreeg ik zelfs een prachtige mondharmonika toegestuurd. Misschien leuk om te vertellen dat ik zelf ook een hele batterij aan mondharmonika’s had mee-genomen. De kinderen vonden het prachtig, en bliezen naar hartenlust door elkaar heen, terwijl ik hen op gitaar probeerde te begeleiden.